Huai teng kia lou in Niteng Tanchinbu leh News channel tuam tuam te ah India Map leh state a khenzak ding dan te uh a lim leh a minthak ding te khawng toh hon taklang uhi. Kana en vel a Manipur map khawng ah leng ka mitkha in Zogam map di dan khawng ka na ngaih tuah mawk mawk hi. Ngaihtuahna khovel ah zo Zogam ah ana ki om man hi a, atak tak inlah hopeless le omkei a chih te utoh lah kigam la lou hi in ka thei hi.
State thak om ding thu ah gen minthang a om pen Telangana ahi, Andhra Pradesh a kipan peng-khe di dan ahi. Nidang in Telangana kichi kammal kiza mun khol lou hi, huchi ahih leh tu leh tu a State Bangziak a piaksawm mawk uh ahia.. Ngaihtuah tham ching mah mah. Huai teng ban ah a deih a kiphin te panlak dan tuam tuam te ziak in Hiai state thak ding chu Om ngei ngei dia gintak leh hun sawt nawn lou ding ahi chih mite kihouna hong suakta hi. Huchi ahih leh eilawi in le hiai ah zillai tampi lak ding om in ka thei hi. Zogam kichi i kinei sak chiat ua, ei a bawl in i bawl na ua, ken zaw Zogam om na mun le thei nailou ka hi(a thei ten hon hilh chian le uteh).
Zogam kichi hi kana ngaihtuah ve tei sam a, kei suangtuahna ah LAMKA(meitei te Churachandpur) kha zogam state capital in kana vuah mawk hi. A tak tak a et in lah Kuaman' Lamka chih tanpha le solkal in hon theih pih hia? chih na tan kei buaina ahilai. Huchi bang dinmun a ding ei Zomi kichi ten Gam neilou pi Gamnei a i kibawl bawl mawk leh a tawp chiang a mahni leh mahni kikhem khem khawng a om ding lauhuai leh kilawm ka sa mawk mawk hi. Nidang a I pi leh pu te uh gam ana himawk leh leng India in hon opkhum a pan ei gam hinawn lou ahi chih kei ana muhdan ahi. I Pi leh Pu te uh Gam India a pan nget kik nawn a mahni kivaihawm na gam om i ut leh pen bel dikna (rights) ki nei hi in ka thei hi. Kuaman le I ngen nai kei uh hin ka thei.......... A thu in chu i gen hunkhop thou ta uhi. Independent State hial pen zaw, Kilam et huai le ka sa kei a, Unau Naga te a pan leng muhtheih ding tampi om din ka gingta, himahleh State hiam UT hiam ngen le zaw, hun bel a lut zek dia, muh bel kilamet huai ana sa mawk ka hi. A him him in Independent State muhial leng le Nawtkuang bil (matchstick) nangawn le bawlthei nai lou, banah i gam a Company lian/ Industry lian, Mahni kitoudelh theih na di bangmah omlou lai, hiai teng chauh in le ei leh ei a Independent thei lou ihih na uh hon langsak hi. I gam a Company hong lut dek kiang kiang te bang lutsak in, Mobile company apan Private Bank te tanpha bang hong lut zomah lai le uh, i gam Khantouhna ah hon panpih mah mah ding ahi. India khopi lian tamzaw tham te leng solkal ziak kia a khang ahi kei chih leng thei chiat ni.
Aleh lam ah ennawn le, Mahni kivaihawmna chih kha i gen mun veu na ua, I gamsung vaihawm, Solkal office te hitaleh, NGO tamzaw te hita leh, ei leh ei kivaihawm a hichi tan kitung hilou hiam ka chi nuam hi. Solkal office a sem te lah eilam mi a tamzaw tham, chih phet louh a vek phial a hilai. DC te khawng bang le ut ut a thuzoh thei le ki om lai. Hiai kan kan a mahni kivaihawm na omlai diam? chih nuam huai phial ahi. Nekguk tak guk chih lah I sigui zaam teng ua belh ta, Saptuam office natan leh Biakinn thohlawm leng Phaam ngam bang ki omta. I Gamsung khantouh na ding a Fund tuam tuam hong pai te bang a ne di a line a kivual diu deu mai, Ban ah seplouh man Loh la le tampi omlai.
I gam a Siamsinna lam ennawn le lah, Solkal in puah theih puah moh a hon puah, hileh leng huai hon puah na dia sum hong pai te bang mimal building khawng dia heikawi chih khawng omlai. Inn huai heikawi lou a a lamzoh bang bang in lamzo leh Pathian vualzawl na toh a innkuan ua huai inn sang a nuamzaw a teng kha moh lou di uh hi a. Huchi lou sun te lah Vaigam a kuate hiam Tate siamsinna ding chauh a paizomah lai. Hiai teng bek khawng I gam a siamsinna puah na din kizang leh Lamka ah Solkal Siamsinna Inn omte a zattak kei di kua a chi ngam? Hiai college te a pan IAS Officer leh Officer tuam tuam a omkei di kua a chi thei. Phaizang a siamsinna a poimoh tuk in Singtang dawn lam ah leng a poimoh hi. Solkal in leng khua khenkhat ah Pawl VIII tan simtheih na ding leng koih hi(a building di teng kua te hiam bank account khoh om dia hiven). Huai teng kia le hunsak mailou in Schooless Teacher chih bang leng omsak zomah lai uhi. Ei zomi te tenna sung a Solkal a Siamsinna enkai tu Eimi mah ahi a, a sung a sem office te leng eilam mi ngen mah ahi uhi. Koi hiam khat a midang in school inspection hong bawl dek leh lah a School a sem te kisamkhawn sak un, amau phak ma di ni khawng a a sepna mun uh tungsak chih khawng le hilai. Hiai in bang tan hon tun diam chih khawng a na ngaihtuah sam le uh. A nasem di ten a sep di uh sem le uh chu, tu leh tu dinmun in leng Mi I pha lah kei ding ua, Saptuam School te leng Solkal school omlouh na ah koih le uh Nna tam a sem thei zo ding ua, Nu leh Pa tamtak dahna khitui tamzaw kipahna khitui suah sak theih ahi. A taangpi thu a et in le Saptuam Skulpu te sang in Solkal Skulpu te siamna leng a sang zaw ua, Naupang etkol dan leng a siam kei ding uh chih na thu omkei hi. Siamna leh khuak hoih tak tak, Naupang enkol dia kisinsiam na nei ten I naupang te hon enkol le uh, singtang dawn a i naupang te uh leh phaizang a I naupang te uh IQ le hong ki level deuh dia, mundang a a siamsinna uah panpih mah mah ding hi. I zo dawn naupang te Laisiam lou hilou uh ahi, a sinsaktu te pawl XII exam khin phet khawng leh Laisimna sutzop louh ziak a va sem mai mai khawng ahih ziak uh ahi. Naupang lak a nasep di zaw Siamna chauh hilou in Kipiakzohna mah mah leng poimoh ahi.
A tung a i thilgen te bek hong paidik le zaw, Zomite leng amau leh amau in kitou delh thei unteh bek hon chi ding uh hi a, Zogam i nget hun hun uh. Huchi lou in zaw, bildoh tak le hon sa kei di ua, Manipur solkal thupuk na in hon koih ding ua phualpi solkal in, Manipur solkal thupi lah Manipur Integrity kepbit lah ahi sin ngal a.....
| < Prev | Next > |
|---|